Pomiędzy 2. a 8. miesiącem życia mogą się pojawiać zaburzenia odżywiania związane z zaburzeniami więzi dziecko–opiekun. Poza zaburzeniem rozwoju u tych dzieci (zbyt małe przyrosty wzrostu prowadzące do niskorosłości ) współwystępują zaburzenia w zakresie rozwoju społecznego i emocjonalnego. Może dotyczyć zarówno osób z nadwagą jak i osób z zaburzeniami odżywiania Stereotypy dotyczące nadwagi, stereotypy dotyczące zaburzeń odżywiania Uwewnętrzniona stygmatyzacja prowadzi do obniżenia poczucia własnej wartości i skuteczności a co za tym idzie do zwiększenia tego, jak trudno jest pozbyć się zaburzeń jedzenia. Nie rozmawiaj na temat jedzenia oraz wyglądu. Komentarze typu „Jesteś coraz chudsza” mogą być postrzegane jako zachęcanie do stosowania dalszych praktyk związanych z zaburzeniami odżywiania. Bądź szczery i nie spiesz się. Wyjaśnij przyczyny swoich obaw. Daj czas osobie na wypowiedzenie się i zachęcaj do zwerbalizowania swoich Odc. 100 Czego nie mówić osobie z zaburzeniami odżywiania? 10 Mar 2022 · Podcast psychodietetyczny Czasem to miał być wyraz troski, czasem uświadomienie, że przecież są ważniejsze niż wygląd sprawy, a innym razem po prostu brak wiedzy - komunikaty wysyłane do osób z zaburzeniami odżywiania mają bardzo duże znaczenie. . Zaburzenia odżywiania to problem, którego źródło kryje się nie tylko w lodówce. Zwykle są efektem nawarstwionych wielopłaszczyznowych trudności. Zaburzenia odżywiania to nie moda czy fanaberia. To choroba psychiczna, która wymaga intensywnego leczenia. Zaburzenia odżywiania – objawyZaburzenia odżywiania – rodzajeZaburzenia odżywiania – leczenieZaburzenia odżywiania u dzieci Jako nastolatka miałam koleżankę, która była szczupła, bardzo szczupła. Ja, wówczas obdarzona figurą klepsydry i ogromnym biustem, który powodował niewybredne komentarze, zazdrościłam jej bardzo tej szczupłości. Szczególnie, że – jak zapewniała – była naturalnie szczupła, a mi ani sport, ani (w miarę) zdrowa dieta nie pomagały schudnąć. Aż pewnego dnia odwiedziłam ją w porze obiadu. Jej mama powiedziała, że nie będzie mogła wyjść ze mną, dopóki nie zje zupy. Malutkiej filiżanki zupy. Wtedy zobaczyłam zupełnie inne oblicze mojej koleżanki. Wpadła w histerię. Płacz, rozpacz, spazmy. Błagała, żeby nie jeść tej zupy. W końcu z największym trudem przełknęła dwie łyżki – takie do herbaty. Dwie łyżki i mama pozwoliła jej wyjść. A ja nagle zrozumiałam tę chudość i tę rozpacz, i to nowe oblicze koleżanki. To oblicze nazywa się anoreksja. Anoreksja, najprościej mówiąc, to odmawianie spożywania pokarmów mające na celu osiągnięcie szczupłości. Dla anorektyczki jedzenia nigdy nie jest zbyt mało, za to masa ciała zawsze jest zbyt wysoka. To jedno z przykazań internetowych społeczności pro-ana: „Nigdy nie jesteś zbyt szczupła”. Anorektyczki ograniczają kaloryczność posiłków do minimum. Potrafią chować żywność, ukradkiem wyrzucać, jeśli mieszkają z kimś, kto mógłby to sprawdzić. Opracowują to do mistrzostwa, opowiadają innym, jak dużo jedzą. To, co można zauważyć gołym okiem, to szczupłość, chudość, zmęczenie i osłabienie, bladość, suchość skóry, wypadanie włosów, dewastacja organizmu powodowana niedożywieniem. Bulimiczki jedzą, a potem prowokują wymioty, szukają środków przeczyszczających. Ich chudość nie zawsze jest tak drastyczna, za to mogą pojawiać się zajady w kącikach ust, popsute zęby, zniszczone kwasami z żołądka, nieświeży oddech. Ortoreksja to obsesja zdrowego żywienia. Wydaje się, że to nic groźnego, a wręcz chwalebne? Ortoreksja potrafi zawładnąć życiem do tego stopnia, że rzutuje na pracę i relacje społeczne. Osoby z zaburzeniami odżywiania uzależniają życiowy sukces od swojej wagi i złudnej kontroli nad ciałem. Wydaje im się, że schudnięcie zagwarantuje sukces towarzyski, powodzenie w miłości, lepszą organizację pracy, dobre wyniki w nauce. W przestrzeni zakupowej HelloZdrowie znajdziesz produkty polecane przez naszą redakcję: Zdrowie umysłu Good Sleep from Plants 60 kaps. wegański 45,00 zł 90,00 zł Zdrowie umysłu, Odporność, Good Aging, Energia, Beauty Wimin Zestaw z głębokim skupieniem, 30 saszetek 139,00 zł Zdrowie umysłu Deep Focus from Plants 60 kaps. wegański 45,00 zł 90,00 zł Zdrowie umysłu Miralo, Suplement diety wspomagający odporność na stres, 20 kapsułek 20,99 zł Zdrowie umysłu Naturell Ashwagandha, 60 tabletek 18,15 zł Zaburzenia odżywiania – rodzaje Choroba, jaką są zaburzenia odżywiania, ma różne twarze. Formalnie dzieli się je na zaburzenia specyficzne i niespecyficzne. Wśród tych pierwszych są anoreksja, bulimia, bulimoreksja, ortoreksja. Pozostałe to kompulsywne objadanie się, zespół nocnego jedzenia, zespół przeżuwania, anarchia żywieniowa. Łączy je jedno – sedno problemu to psychika i negatywne emocje, z którymi chore osoby, w większości dziewczyny, próbują się uporać jedząc – albo odmawiając jedzenia. Osoby z zaburzeniami odżywiania nierzadko mają depresję, skłonności do autodestrukcji, nałogów i uzależnień behawioralnych. Często potrzeba chudnięcia jest efektem strachu przed dorosłością, dojrzałością płciową. Przyczyn upatruje się w medialnej presji na szczupłą sylwetkę. Na szczęście od kilku lat trendy w modelingu się odwracają, ale za dążeniem do niedoścignionego ideału, za odmawianiem jedzenia lub prowokowaniem wymiotów stoją zwykle problemy psychiczne, zaburzona samoocena, samotność, dysfunkcje wyniesione z rodzinnego domu. Dla zdrowej osoby jedzenie to źródło substancji odżywczych napędzających organizm do działania. Osoby chore na zaburzenia odżywiania jedzeniem lub jego brakiem budują – lub próbują budować – swoje dobre samopoczucie, pewność siebie, poczucie szczęścia lub jego namiastkę. To skutek kompleksów, niskiego poczucia własnej wartości, utraty kontroli nad życiem. Ten jeden aspekt – żywienie – staje się obsesją, daje pozory siły i utrzymywania życia w ryzach. W rzeczywistości choroba zaczyna „sterować” życiem osoby zaburzonej. Wszystko koncentruje się wokół jedzenia, tylko wokół niego krążą myśli. Zaburzenia odżywiania – leczenie Leczenie zaburzeń odżywiania to coś więcej niż nakarmienie głodnego. Na forach można znaleźć relacje ze szpitali: „Ważą co drugi dzień. U osób, które nie chcą jeść, gdy waga jest zbyt niska, zakładają sondę. Udawaj, że chcesz wyzdrowieć. Gdy przytyjesz, wypuszczą cię i znowu będziesz mogła schudnąć”, „Przed ważeniem pij bardzo dużo wody, wkładaj do stanika coś ciężkiego”, „U mnie ważenie było o różnych porach, niezapowiedziane, żeby utrudnić oszukiwanie. Dziewczyny wkładały monety w kok, nosiły kilka par bielizny naraz, wlewały w siebie wodę”, „Biegałam w miejscu w toalecie, ale wiem, że czasami wchodzą pielęgniarki z dziewczynami do toalet, patrzą, czy nie wymiotujesz, zamykają potem wc na klucz”. Anoreksja i bulimia to choroby przebiegłe i przewlekłe. Samo przyjmowanie pokarmów to wierzchołek góry lodowej problemów, z którymi pacjentka musi się zmierzyć. W trudnych chwilach, w stresie, problem może wracać, choć może przybierać inne oblicza: układanie idealnego menu, zaangażowanie w sport. Leczenia wymaga nie tylko wyniszczone ciało, ale przede wszystkim dusza. Niezbędna jest terapia i dotarcie do przyczyn anoreksji, nie tylko do jej skutków. – Bulimia, ortoreksja, napady objadania się, anoreksja, są trudne w leczeniu, ale jak najbardziej możliwe. W skrajnych przypadkach zaburzenia odżywiania wymagają hospitalizacji z uwagi na stopień wyniszczenia organizmu, zaburzenie równowagi jego funkcjonowania oraz nawet zagrożenie życia. Istotną, poza leczeniem wyniszczonego ciała, jest psychoterapia osoby chorującej i jej najbliższego otoczenia rodzinnego. Angażowanie otoczenia w leczenie jest sensowne i korzystne, gdyż uważa się, że etiologia zaburzeń ożywienia, szczególnie anoreksji, ma miejsce w zaburzeniach relacji w rodzinie, bo jej podłoże jest emocjonalne – mówi psycholog Urszula Struzikowska – Marynicz. Jak i gdzie szukać pomocy, mając zaburzenia odżywiania? Odpowiada Maria Pruszyńska, która chorowała, pokonała zaburzenia i założyła organizację „Nowonajedzone”, wspierającą osoby w procesie leczenia. – Podejmując decyzję o walce z zaburzeniami odżywiania dobrze mieć przy sobie osobę, której ufamy. To ważne, aby ze zdrowieniem nie mierzyć się w pojedynkę, bo to bardzo wyboista droga. Kiedy zaczniemy dostrzegać u siebie problemy z jedzeniem, dobrze na początek udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który może wypisać skierowanie do psychiatry oraz na terapię. Ten krok można jednak pominąć i od razu udać się do psychoterapeuty lub psychiatry. Tylko psychiatra może bowiem wystawić diagnozę zaburzeń odżywiania, co pomaga ustalić dalszą ścieżkę leczenia. Niestety w Polsce trudno o terapię zaburzeń odżywiania w ramach NFZ. Często kolejki są długie lub zaoferowane spotkania zbyt rzadkie, aby mogły gwarantować aktywną pracę z zaburzeniami. Dlatego też koszty leczenia często w całości lub większości musi pokryć pacjent, co stanowi problem ze względu na to, że terapia zaburzeń odżywiania, aby mogła być efektywna, musi odbywać się regularnie często przez kilka lat. Poszukując terapeuty, warto znaleźć osobę specjalizującą się w zaburzeniach odżywiania, znającą specyfikę tego rodzaju trudności. Czy można samemu wyjść, „wyrosnąć” z zaburzeń odżywiania, czy jednak niezbędna jest pomoc psychologiczna, terapia? – W moim odczuciu niemożliwe jest wyjście z zaburzeń odżywiania bez odpowiedniego wsparcia profesjonalistów. Być może, jeśli zareaguje się na odpowiednio wczesnym etapie, wymiar tej pomocy będzie mniejszy, ale uważam, że nadal potrzebny. Osoba cierpiąca na zaburzenia odżywiania nie jest w stanie obiektywnie ocenić swojego zachowania. Dlatego niewielką poprawę oceniać może jako wyzdrowienie, podczas gdy nadal jej relacja z jedzeniem jest niszcząca, a mechanizmy i wydarzenia, które doprowadziły do zachorowania nieodkryte. Decyzja o podjęciu leczenia i uczęszczaniu na terapię jest przerażająca, ale stanowi niepowtarzalną możliwość poznania siebie, lepszego zrozumienia swojego zachowania i zbudowania w sobie nowych, bezpiecznych mechanizmów ochronnych. Nie możemy mówić o “wyrastaniu” z zaburzeń odżywiania, ponieważ nie jest to etap w życiu, a poważne zaburzenie osobowości. Bagatelizowanie trudności z jedzeniem może doprowadzić tylko do zaostrzenia problemu. Dlatego tak ważne jest znalezienie odpowiedniej pomocy i podjęcie leczenia- podkreśla Maria Pruszyńska. Co zrobić, jeśli bliska osoba ma zaburzenia odżywiania? Czy w ogóle można pomóc, czy każda osoba musi pomóc sobie sama? Maria Pruszyńska przyznaje: – To bardzo trudne, kiedy osoba nam bliska cierpi na zaburzenia odżywiania – nie są to tylko kobiety; zaburzenia odżywiania dotykają osób każdej płci. Mamy w sobie potrzebę zrobienia czegoś, zareagowania. Często piszą do mnie mamy dziewczyn chorych na zaburzenia odżywiania z pytaniem: “Co zrobić? Nie mogę patrzeć, jak moje dziecko się zabija”. Nie ma złotej recepty na to, jak się zachować. Tym, co możemy zrobić, to być. Zapewnić chorą osobę, że jesteśmy przy niej i chcemy jej pomóc. Nie oskarżajmy o brak dobrej woli, czy utrudnianie. Zapewnijmy, że może nam zaufać i kiedy będzie gotowa porozmawiać z nami o wszystkim. Wierzmy, że taki moment nastąpi. Czasami jednak stan chorej lub chorego jest tak poważny, że nie możemy czekać. W tej sytuacji możliwa jest przymusowa hospitalizacja. Musimy jednak pamiętać, że niemożliwe jest wyzdrowienie, jeśli osoba chora nie widzi problemu. Decyzja o leczeniu musi być podjęta przez osobę chorą. Zaburzenia odżywiania u dzieci Zaburzenia odżywiania zauważalne bywają już u kilkuletnich dzieci. Zdaniem specjalistów to oznaka problemów, które dotyczą całej rodziny. W takiej sytuacji niezbędna jest konsultacja psychologiczna również dla rodziców. Dziecko może wymagać długotrwałej psychoterapii, bo, jak w przypadku osób dorosłych, zaburzenia odżywiania to objaw szeregu innych problemów, takich jak presja rodzicielska i rówieśnicza, brak więzi rodzinnych, brak pewności siebie, nadmiar obowiązków szkolnych. Jeśli nie dotrze się do źródła problemów, sytuacja będzie się pogarszać. Jak dowodzą statystyki, już blisko co 4. osoba poniżej 18 okalecza się, co 10. podejmuje zamach na swoje życie. Zaburzenia odżywiania dotyczą prawdopodobnie ok. 10 proc. dzieci i młodzieży. Zdaniem WHO polskie nastolatki są najbardziej w Europie niezadowolone ze swojego wyglądu i mają najniższą samoocenę, na tle rówieśników z ponad 40 innych krajów. Każda z nas ma taką koleżankę, a część z nas może jest lub była właśnie taką dziewczyną, która cała się trzęsie na myśl o łyżce zupy, a każdy kęs jedzenia to koszmar. – Jak rozmawiać? Tak, by chory nie czuł się atakowany, porównywany, oskarżany czy oceniany – zwraca uwagę Urszula Struzikowska-Marynicz, psycholog. – Nieodpowiedni komunikat może przynieść w efekcie nasilenie się tendencji dążenia do perfekcji i w rezultacie wzmacniać niepożądane reakcje i zachowania chorego. Na przykład mówiąc: jesteś coraz chudsza, niechcący można wzmocnić pożądany przez chorującego efekt odchudzania… Komunikowanie troski i zmartwienia warto oprzeć na tym, co się zobaczyło, co zaniepokoiło, i zachęcić do kontaktu ze specjalistą, być może wspólnej wizyty u niego. Psychologa potraktujmy jako kogoś, kto różnice w postrzeganiu sytuacji sporej w kwestii zdrowia i zachowań chorego „rozstrzygnie”, skonsultuje. Psycholog dodaje, że podstawą leczenia jest dotarcie do psychicznych źródeł problemów pacjenta. – Wiedząc, że zaburzenia odżywiania mają emocjonalne podłoże, warto też nie tyle odnosić się do widocznych skutków niezdrowych zachowań, ile do tego, co się pod nimi kryje. Warto odwoływać się do poczucia samoakceptacji chorego, jego wartości, znaczenia dla nas, jego poczucia bezpieczeństwa czy potrzeby miłości i wpływu na swoje życie i najbliższą przestrzeń wokół niego – podkreśla Urszula Struzikowska – Marynicz. Zobacz także Nasze teksty zawsze konsultujemy z najlepszymi specjalistami Urszula Struzikowska-Marynicz psycholog Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Co to są zaburzenia odżywiania? Zaburzenia odżywiania skupione są wokół nadmiernej koncentracji na jedzeniu oraz wadze i wyglądzie własnego ciała. Obsesja na tym punkcie nie dotyczy tylko nastolatków. Obecny kanon piękna prezentowany w zachodniej kulturze jasno promuje szczupłe (albo wręcz chude) sylwetki, płaski brzuch i zerową ilość niepotrzebnego tłuszczu. Początkowo rozwijający się problem jest niedostrzegalny. Przecież każdy człowiek mniej lub bardziej zwraca uwagę na to jak wygląda i czy jest w miarę proporcjonalny. „Jestem za gruba”, „Muszę schudnąć” – czasem są to racjonalne stwierdzenia opisujące stan faktyczny, ale czy zawsze? Ilu ludzi, których znasz nigdy się nie odchudzało, nigdy nie było zainteresowane zrzuceniem chociaż tych 3 kilogramów? Oczywiście są takie osoby, ale zdaje się, że stanowią one bardzo nieliczną grupę. W przypadku kiedy problem się nasila, jedzenie, waga i wygląd stają się obsesją, zaczynają stanowić centralny punkt zainteresowania danej osoby. Weryfikacja wagi odbywa się kilka razy dziennie a nastrój jest uzależniony od cyfr, które na tej wadze się pojawiają. Rodzaje zaburzeń odżywiania Do najczęstszych zaburzeń odżywiania zalicza się anoreksję, bulimię i objadanie się. Niezależnie jednak, z którym z tych zaburzeń mamy do czynienia – u podstaw leży korelacja między poczuciem własnej wartości a wagą i wyglądem. Jak wspomniałam wyżej, czasem zrzucenie zbędnych kilogramów jest właściwym i dobrym zadbaniem o swoje zdrowie, wagę i wygląd. Problem pojawia się wtedy, gdy o zmniejszenie wagi walczą osoby o prawidłowym BMI i normalnej budowie ciała. Co się wtedy dzieje? Jeśli „uda się” im zachować restrykcyjną kontrolę nad jedzeniem, a raczej jego ograniczaniem i brakiem to wpadają w anoreksję. W drugiej wersji – nie wytrzymują przejmującego uczucia głodu i bez opamiętania i kontroli go zajadają. W dalszej perspektywie dochodzi do dużych problemów ze zdrowiem (o nich bardziej szczegółowo zatrzymamy się w dalszej części artykułu), a także do trudności na tle psychicznym i emocjonalnym: lęki, stany depresyjne, nienawiść i/lub wstręt do siebie, rozdrażnienie, brak koncentracji, poczucie braku kontrolowania własnego życia i funkcjonowania, unikanie kontaktów z innymi ludźmi, poczucie winy i wiele innych. Anoreksja Zacznijmy od przyjrzenia się zaburzeniu, o którym słyszy się w mediach najczęściej – anoreksji. Zacznę od tego, co w mojej ocenie najlepiej pokazuje, jak ważne jest nie przymykanie oczu na problemy związane z jedzeniem oraz jak poważny jest to temat. Anoreksja, czyli inaczej jadłowstręt psychiczny, jest najbardziej śmiercionośnym zaburzeniem psychicznym. Powodem są wyniszczenie organizmu oraz samobójstwa. Według badań jednego z amerykańskich psychiatrów aż 22% osób z diagnozą anoreksji umiera. W tym 56% z powodu zaburzeń somatycznych wynikłych ze wspomnianego wyniszczenia organizmu; 27% odbiera sobie życie. Anoreksja, której podstawą jest uzależnienie od niejedzenia, prowadzi do całego szeregu komplikacji somatycznych właściwie w całym organizmie. Zaliczamy do nich np.: powikłania sercowo-naczyniowe (które lekarze wskazują jako najczęstszą bezpośrednią przyczynę zgonu), obniżone ciśnienie krwi, spadki ciśnienia podczas wykonywania nagłych/gwałtownych ruchów, zaburzenia endokrynologiczne (hormonalne), niedotlenienie, udar, odwodnienie, wrzody żołądka i wiele innych. Jeśli zatem widzisz, że bliska Ci osoba (lub Ty sam/sama) może mieć ten problem – reaguj! Objawy anoreksji Poniżej znajdziesz objawy, które możesz zauważyć i które powinny stać się przyczyną poszukania pomocy: BMI mniejsze bądź równe 17,5; nadmierna obawa przed przybraniem na wadze w sytuacji występującej niedowagi; nieprawidłowa ocena własnej wagi i wyglądu; u kobiet zatrzymanie miesiączki, u mężczyzn – zanik popędu; nadmiarowe skupienie na treningach/ćwiczeniach fizycznych i ich zbytnie nasilenie; niezgoda na utrzymywanie wagi w granicach właściwych dla wieku i wzrostu; wstyd dotyczący spożywania posiłków przy innych; prowadzenie rozmów głównie albo jedynie na temat jedzenia, kalorii i diet. Bulimia Na bulimię najczęściej chorują kobiety (ponad 90% wszystkich chorujących), które po wielu dietach odchudzających i nieuzyskiwaniu efektu spotykają się z ogromnym poczuciem apetytu. Samo słowo bulimia zresztą to właśnie oznacza – „byczy głód”. Apetyt ten jest wtedy dla nich nie do opanowania, zajadają go ogromnymi ilościami przeróżnych produktów – często bardzo tłustych, niezdrowych. Następnie wpadają w poczucie winy i redukują je określonymi czynnościami (o których poniżej), stosują kolejne restrykcje jedzeniowe i tak koło się zatacza i wielokrotnie powtarza. Warto tutaj zastanowić się, o co chodzi z tą redukcją? Bulimię dzielimy na dwa typy: Typ przeczyszczający – tu zachowaniami redukującymi jest poczucie winy za „obżarcie się”, powodowanie wymiotów, lewatywy i leki przeczyszczające; Typ nieprzeczyszczający – w tym wypadku redukcją stają się jeszcze bardziej restrykcyjne obwarowania co do jedzenia (w tym także głodówki) i/lub bardzo wyczerpujące, nadmiarowe ćwiczenia fizyczne. Wszystkie powyżej opisane działania również mają bardzo destrukcyjny wpływ na organizm (choroby układu pokarmowego, zaburzenia ginekologiczne) i również ich powikłaniem może być śmierć zarówno spowodowana komplikacjami medycznymi, jak i samobójstwem. Badania w tym zakresie są prowadzone, ale ze względu na złożoność tych analiz i trudność w przeprowadzaniu samych badań – nie są jeszcze znane konkretne dane statystyczne jak w przypadku anoreksji. Objawy bulimii Można jednak, jak w przypadku wcześniej opisanego zaburzenia, zauważyć różne sygnały, które powinny nas zaalarmować: stany lękowe; stany depresyjne; nieregularna miesiączka; bóle i zawroty głowy; bóle brzucha lub przełyku; napady jedzenia – „żarłoczność”; prowokowanie wymiotów lub stosowanie jakichkolwiek leków czy metod przeczyszczających; nadmierne skupienie na wadze i wyglądzie. Objadanie się Jest to zaburzenie, które często mylone jest z bulimią, ponieważ tak jak w jej przypadku tu również występują napady niekontrolowanego obżarstwa. Występuje jednak znacząca różnica w tym, że tu nie następują opisane wyżej zachowania redukujące. Efekt jest raczej dość oczywisty – osoby dotknięte tym problemem borykają się ze znaczącą nadwagą lub otyłością oraz często z depresją wynikającą z braku akceptacji zarówno dla siebie samego jak i ze strony otoczenia. Źródło występowania tego zaburzenia nie jest znane, jednak przyczyną objadania się są wszelkie (bez wyjątku) stany emocjonalne. W sytuacji napięcia wynikającego z lęku, ze szczęścia, złości, stresu. Osoby te z niebywałą determinacją szukają wszelkich, gotowych do natychmiastowego spożycia produktów. Nie ważne co nimi będzie i jak będzie smakować. Bo właściwie to nie chodzi o konkretne jedzenie i zaspokojenie głodu, ale o zredukowanie napięcia. Pochłanianie pożywienia jest wtedy na tyle niekontrolowane, że nawet dotkliwe uczucie przejedzenia często nie jest w stanie go zatrzymać. W skrajnych sytuacjach – w czasie jednego takiego napadu chory zjada kilka tysięcy kalorii. Atak ustaje i co dalej? Pojawiają się ogromne wyrzuty do samego siebie, bezradność i bezsilność, niechęć i wstręt do siebie, czyli ogromne napięcie. Już wiemy czym w tym zaburzeniu napięcie jest rozładowywane. A zatem jak w bulimii mamy samonapędzające się niebezpieczne, błędne koło. Objadanie się – przyczyny Wspomniałam powyżej, że źródła tego zaburzenia nie są jednoznaczne. Można jednak wymienić szereg czynników medycznych i psychologicznych, w których upatruje się przyczyn. Są nimi: zaburzenia produkowania przez organizm serotoniny; niezaspokojone potrzeby; brak akceptacji; nieumiejętność radzenia sobie z emocjami; depresja; zaburzenia lękowe; lęk przed bliskością fizyczną, w tym przed seksem – w takiej sytuacji olbrzymia otyłość stanowi „odstraszacz” dla potencjalnych partnerów. Jak pomóc osobie z zaburzeniami odżywiania? Podstawową i niezbędną formą pomocy jest psychoterapia, w której najważniejszym czynnikiem zdaje się być sama relacja terapeutyczna, czyli relacja dwóch osób oparta na zaufaniu, autentyczności, życzliwości, rozumieniu i wsparciu. Oczywiście jest jeszcze wiele innych ważnych czynników czy elementów terapii, które wspomagają proces zdrowienia i umożliwiają powrót do normalnego życia i funkcjonowania. Są nimi na przykład różne techniki terapii poznawczo-behawioralnej, analiza sposobu myślenia, nauka radzenia sobie z przeżywanymi emocjami. I chociaż te elementy są ważne w każdej terapii to warto z zaburzeniami odżywiania zgłosić się do terapeuty zajmującego się właśnie tym problemem – będzie on najwłaściwszą osobą, która będzie uważna na trudności charakterystyczne właśnie dla takich zaburzeń. to poradnia psychologiczna, której misją jest pomoc rodzinom w pokonywaniu kryzysów, ze szczególnym uwzględnieniem pracy z parami i małżeństwami, które znajdują się w sytuacji około rozwodowej. nie mediuje rozwodów, zawsze walczymy o uratowanie związku i rodziny. Metody leczenia zaburzeń odżywiania obejmują terapię, edukację i leki. Dowiedz się, co działa. Leczenie zaburzeń odżywiania zależy od konkretnego zaburzenia i objawów. Zazwyczaj obejmuje połączenie terapii psychologicznej (psychoterapii), edukacji żywieniowej, monitorowania medycznego, a czasami leków. Leczenie zaburzeń odżywiania obejmuje również rozwiązywanie innych problemów zdrowotnych spowodowanych zaburzeniem odżywiania, które mogą być poważne lub nawet zagrażać życiu, jeśli nie są w porę zdiagnozowane i leczone. Jeśli zaburzenia odżywiania nie ustępują przy standardowym leczeniu lub powodują problemy zdrowotne, możesz potrzebować hospitalizacji lub innego rodzaju programu hospitalizacji. Pierwszego września 2009 roku po rozmowie z psychiatrą z własnej woli zdecydowałam się pójść do szpitala psychiatrycznego na oddział zaburzeń nerwicowych. Po wielu latach leczenia, które wciąż nie przynosiło spodziewanego efektu, doszłam do wniosku, że szpital jest moją ostatnią nadzieją. Znalazłam się tam, ponieważ chorowałam na zaburzenia odżywiania – bulimię i anoreksję. Wtedy okazało się, że to nie jest mój jedyny, ani najważniejszy problem… Zapewne gdybym się o nim nie dowiedziała, a później nie zaczęła sobie z nim radzić, to chorowałabym nadal albo gorzej – już by mnie tutaj nie było. Annabelle Copenhay – sprawdź książkę Zorganizowane podejście do leczenia zaburzeń odżywiania może pomóc w radzeniu sobie z objawami, w powrocie do prawidłowej wagi oraz utrzymaniu zdrowia fizycznego i psychicznego. Gdzie zacząć Niezależnie od tego, czy zaczniesz od wizyty u lekarza opieki zdrowotnej pierwszego kontaktu, czy specjalisty od zdrowia psychicznego, prawdopodobnie skorzystasz ze skierowania do zespołu specjalistów, którzy specjalizują się w leczeniu zaburzeń odżywiania. Członkowie zespołu terapeutycznego: Specjalista zdrowia psychicznego, taki jak psycholog, który prowadzi terapię psychologiczną. Jeśli potrzebujesz recepty na leki i leczenia, możesz udać się do psychiatry. Niektórzy psychiatrzy prowadzą również terapię psychologiczną. Zarejestrowany dietetyk prowadzący edukację w zakresie żywienia i planowania posiłków. Specjaliści medyczni lub dentystyczni zajmujący się leczeniem problemów zdrowotnych lub stomatologicznych wynikających z zaburzeń odżywiania. Twój partner, rodzice lub inni członkowie rodziny. W przypadku młodych ludzi nadal mieszkających w domu rodzice powinni być aktywnie zaangażowani w leczenie i mogą nadzorować posiłki. Najlepiej, jeśli wszyscy zaangażowani w twoje leczenie informują o twoich postępach, aby w razie potrzeby można było dostosować leczenie. Zarządzanie zaburzeniami odżywiania może być długofalowym wyzwaniem. Być może będziesz musiał nadal regularnie odwiedzać członków swojego zespołu terapeutycznego, nawet jeśli zaburzenia odżywiania i związane z nimi problemy zdrowotne są pod kontrolą. Ustalanie planu leczenia Ty i Twój zespół terapeutyczny ustalacie, jakie są Wasze potrzeby i ustalacie cele oraz wytyczne. Zespół terapeutyczny współpracuje z Tobą, aby: Opracować plan leczenia. Obejmuje to plan leczenia zaburzeń odżywiania i wyznaczanie celów leczenia. Wyjaśnia również, co zrobić, jeśli nie możesz trzymać się swojego planu. Leczy komplikacje fizyczne. Twój zespół terapeutyczny monitoruje i rozwiązuje wszelkie problemy zdrowotne i medyczne, które są wynikiem Twoich zaburzeń odżywiania. Zidentyfikuje zasoby. Twój zespół terapeutyczny może pomóc Ci odkryć, jakie zasoby są dostępne w Twojej okolicy, aby pomóc Ci osiągnąć Twoje cele. Pracuje nad określeniem niedrogich opcji leczenia. Programy hospitalizacji i leczenia ambulatoryjnego zaburzeń odżywiania mogą być drogie, a ubezpieczenie może nie pokryć wszystkich kosztów opieki. Porozmawiaj z zespołem terapeutycznym o kwestiach finansowych i wszelkich obawach — nie unikaj leczenia ze względu na potencjalne koszty. Terapia psychologiczna Terapia psychologiczna jest najważniejszym elementem leczenia zaburzeń odżywiania. Obejmuje regularne wizyty u psychologa lub innego specjalisty zdrowia psychicznego. Terapia może trwać od kilku miesięcy do lat. Może Ci pomóc: Normalizować swoje nawyki żywieniowe i osiągnąć zdrową wagę Zamienić niezdrowe nawyki żywieniowe Dowiesz się, jak monitorować swoje jedzenie i objawy lękowe Rozwijać umiejętności rozwiązywania problemów Poznasz zdrowe sposoby radzenia sobie w stresujących sytuacjach Poprawisz swoje relacje Poprawisz swój nastrój Leczenie może obejmować połączenie różnych rodzajów terapii, takich jak: Terapia poznawczo-behawioralna. Ten rodzaj psychoterapii koncentruje się na zachowaniach, myślach i uczuciach związanych z Twoim zaburzeniem odżywiania. Pomagając w uzyskaniu zdrowych zachowań żywieniowych, pomaga nauczyć się rozpoznawać i zmieniać zniekształcone myśli, które prowadzą do zachowań związanych z zaburzeniami odżywiania. Terapia rodzinna. Podczas tej terapii członkowie rodziny uczą się, jak pomóc przywrócić zdrowe wzorce żywieniowe i osiągnąć zdrową wagę, dopóki nie będziesz w stanie zrobić tego samodzielnie. Ten rodzaj terapii może być szczególnie przydatny dla rodziców pragnących nieść pomoc nastolatkowi z zaburzeniami odżywiania. Grupowa terapia poznawczo-behawioralna. Ten rodzaj terapii polega na spotkaniu z psychologiem lub innym specjalistą zdrowia psychicznego wraz z innymi, u których zdiagnozowano zaburzenia odżywiania. Może pomóc Ci zająć się myślami, uczuciami i zachowaniami związanymi z zaburzeniami odżywiania, nauczyć się umiejętności radzenia sobie z objawami i odzyskać zdrowe wzorce żywieniowe. Twój psycholog lub inny specjalista ds. zdrowia psychicznego może poprosić Cię o prowadzenie dziennika żywności w celu przeglądania podczas sesji terapeutycznych i identyfikowania wyzwalaczy, które powodują objadanie się, przeczyszczanie lub inne niezdrowe zachowania żywieniowe. Edukacja żywieniowa Zarejestrowani dietetycy i inni profesjonaliści zaangażowani w Twoje leczenie mogą pomóc Ci lepiej zrozumieć Twoje zaburzenia odżywiania i pomóc w opracowaniu planu osiągnięcia i utrzymania zdrowych nawyków żywieniowych. Cele edukacji żywieniowej mogą polegać na: Pracy nad zdrową wagą Edukacji, jak odżywianie wpływa na Twój organizm, w tym rozpoznanie, w jaki sposób zaburzenia odżywiania powodują problemy z odżywianiem i problemy fizyczne Ćwiczeniu planowania posiłków Ustaleniu regularnych wzorców żywieniowych — na ogół trzy posiłki dziennie z regularnymi przekąskami Podejmowaniu kroków, aby uniknąć diety lub objadania się Korygowaniu problemów zdrowotnych będących wynikiem niedożywienia lub otyłości Leki na zaburzenia odżywiania Leki nie mogą wyleczyć zaburzeń odżywiania. Są najskuteczniejsze w połączeniu z terapią psychologiczną. Leki przeciwdepresyjne są najczęstszymi lekami stosowanymi w leczeniu zaburzeń odżywiania, które obejmują napady objadania się lub zachowania przeczyszczające, ale w zależności od sytuacji czasami przepisywane są inne leki. Przyjmowanie antydepresantów może być szczególnie pomocne, jeśli masz bulimię lub zaburzenia z napadami objadania się. Leki przeciwdepresyjne mogą również pomóc zmniejszyć objawy depresji lub lęku, które często występują wraz z zaburzeniami odżywiania. Być może będziesz musiał również zażywać leki na problemy ze zdrowiem fizycznym spowodowane zaburzeniami odżywiania. Hospitalizacja z powodu zaburzeń odżywiania Hospitalizacja może być konieczna, jeśli masz poważne problemy ze zdrowiem fizycznym lub psychicznym lub jeśli masz anoreksję i nie możesz jeść lub przybierać na wadze. Poważne lub zagrażające życiu problemy ze zdrowiem fizycznym, które występują w przypadku anoreksji, mogą być nagłym przypadkiem medycznym. W wielu przypadkach najważniejszym celem hospitalizacji jest ustabilizowanie ostrych objawów chorobowych poprzez rozpoczęcie procesu normalizacji odżywiania i wagi. Większość odżywiania i przywracania wagi ma miejsce w warunkach ambulatoryjnych. Podczas opisywania moich zachowań od zdiagnozowania choroby często posługiwałam się retrospekcją. Pomagała mi ona w zrozumieniu wielu sytuacji. Wszystkie osoby są mi bezpośrednio znane, jednak nie wszyscy znają się miedzy sobą. Zachowałam autentyczność wszystkich miejsc zdarzeń. Książka opisuje wybrane etapy mojego życia na przestrzeni 12 lat. – Annabelle Copenhay Programy leczenia dziennego w szpitalu Programy leczenia dziennego są ustrukturyzowane i zazwyczaj wymagają obecności przez wiele godzin dziennie, kilka dni w tygodniu. Leczenie dzienne może obejmować opiekę medyczną; terapia grupowa, indywidualna i rodzinna; zorganizowane sesje jedzenia; i edukacja żywieniowa. „Trzeba długo iść, żeby dojść do siebie” to poruszająca, autobiograficzna powieść psychologiczna. Autorka, Annabelle Copenhay zdecydowała się szczerze opowiedzieć o swym życiu i zmaganiach z zaburzeniami osobowości typu borderline, zaburzeniami odżywiania i schizofrenią. Stacjonarne leczenie zaburzeń odżywiania W przypadku leczenia stacjonarnego tymczasowo mieszkasz w zakładzie leczenia zaburzeń odżywiania. Program leczenia stacjonarnego może być konieczny, jeśli potrzebujesz długoterminowej opieki z powodu zaburzeń odżywiania lub przebywałeś w szpitalu kilka razy, ale twoje zdrowie psychiczne lub fizyczne nie uległo poprawie. Trwające leczenie problemów zdrowotnych Zaburzenia odżywiania mogą powodować poważne problemy zdrowotne związane z nieodpowiednim odżywianiem, przejadaniem się, objadaniem się i innymi czynnikami. Rodzaj problemów zdrowotnych spowodowanych zaburzeniami odżywiania zależy od rodzaju i nasilenia zaburzenia odżywiania. W wielu przypadkach problemy spowodowane zaburzeniami odżywiania wymagają ciągłego leczenia i monitorowania. Problemy zdrowotne związane z zaburzeniami odżywiania mogą obejmować: Brak równowagi elektrolitowej, który może zakłócać funkcjonowanie mięśni, serca i nerwów Problemy z sercem i wysokie ciśnienie krwi Problemy trawienne Niedobory składników odżywczych Ubytki i erozja powierzchni zębów z częstych wymiotów (bulimia) Niska gęstość kości (osteoporoza) w wyniku nieregularnych lub nieobecnych miesiączek lub długotrwałego niedożywienia (anoreksja) Zahamowanie wzrostu spowodowane złym odżywianiem (anoreksja) Stany zdrowia psychicznego, takie jak depresja, lęk, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne lub nadużywanie substancji Brak miesiączki oraz problemy z niepłodnością i ciążą Przyjmij aktywną rolę Jesteś najważniejszym elementem zespołu terapeutycznego. Aby leczenie było skuteczne, musisz być aktywnie zaangażowany w leczenie, podobnie jak członkowie Twojej rodziny i inni bliscy. Twój zespół terapeutyczny może zapewnić edukację i wskazać, gdzie znaleźć więcej informacji i wsparcia. W Internecie jest wiele nieprawdziwych informacji na temat zaburzeń odżywiania, więc postępuj zgodnie z radami zespołu terapeutycznego i otrzymuj sugestie na renomowanych stronach internetowych, aby dowiedzieć się więcej o swoim zaburzeniu odżywiania. Post Views: 188 fot. Fotolia Wyróżniamy kilka rodzajów zaburzeń odżywiania: anoreksję (anorexia nervosa), bulimię (bulimia nervosa) i inne zaburzenia odżywiania znane pod łączną nazwą ED NOS (ang. eating disorder not otherwise specified). Czym charakteryzują się wyżej wymienione zaburzenia odżywiania? Anoreksja W przypadku anoreksji jest to chęć utraty wagi, obawa przed otyłością. Osoba chora nieadekwatnie ocenia swoją masę ciała, ciągle wydaje jej się, że jest za gruba. Jej BMI wynosi poniżej 17,5. Miesiączkowanie u danej osoby zostaje zahamowane (w 3 ostatnich miesiącach nie miała menstruacji), posiłki stara się jeść na osobności, okłamuje bliskich co do ilości spożytego jedzenia. Uprawia obsesyjnie ćwiczenia fizyczne, jej głównym tematem rozmów są kalorie i diety. Bulimia Bulimia natomiast objawia się napadami żarłoczności, po których następują okresy wzmożonego poczucia winy z powodu objadania się. Osoby po spożyciu ogromnej ilości jedzenia starają pozbyć się nadmiaru dostarczonych kalorii: prowokują wymioty, stosują środki przeczyszczające, odwadniające lub wykonują lewatywę (typ przeczyszczający). Zdarza się również, że część chorych nie wykonuje tych czynności, jednak po napadzie żarłoczności stosuje ścisłą głodówkę lub wykonuje bardzo dużo wyczerpujących ćwiczeń fizycznych (typ nieprzeczyszczający). Zobacz: Kiedy odchudzanie nie jest wskazane? Inne zaburzenia Do typu ED NOS należą zaburzenia odżywiania, które nie klasyfikują się do wyżej wymienionych: anoreksji i bulimii. Osoba może przykładowo wykazywać objawy typowej anoreksji z tym wyjątkiem, że jednak regularnie miesiączkuje. Do tego typu zaliczają się też sytuacje, kiedy dana osoba przeżuwa kęsy jedzenia, jednak następnie wypluwa je lub zdarzają się jej epizody obżarstwa, jednak po nich nie zmusza się do wymiotów bądź ćwiczeń fizycznych. Mitem jest, że na zaburzenia odżywiania cierpią głównie kobiety. Przypadłości tej równie dobrze mogą ulec mężczyźni. Jak rozpoznać, że mój znajomy ma zaburzenia odżywiania? Jeśli bliska ci osoba: zaczyna unikać spożywania jedzenia w otoczeniu znajomych i rodziny (mówi, że jadła wcześniej lub że boli ją brzuch), po posiłku znika na dłuższą chwilę w toalecie, obsesyjnie zaczęła uprawiać ćwiczenia fizyczne, ciągle powtarza, że jest gruba, choć jest szczupła, wyrzuca lub ukrywa jedzenie (np. kanapki ze szkoły), nosi za duże ubrania (aby ukryć wystające kości), jej główny temat do rozmów to liczenie kalorii lub diety, jest drażliwa, ma kłopoty z koncentracją, zaburzenia pamięci, trudności w nauce, coraz rzadziej chce się widywać z przyjaciółmi, większość czasu spędza sama, trzyma na komputerze lub często ogląda zdjęcia bardzo chudych osób, nie jest w stanie ocenić czy jest głodna czy najedzona, nieustannie zagłusza głód np. żując gumę do żucia, pijąc dużo płynów, ssąc landrynki, z powodu wychudzenia jest jej ciągle zimno, zna bardzo dokładnie swoje wymiary (nawet nadgarstka), na portalach społecznościowych należy do grup pro-ana (zwolennicy anoreksji) lub pro-mia (zwolennicy bulimii). Często też ma przy swoim nicku znak motylka lub nazywa się motylkiem, może to oznaczać, że ma zaburzenia odżywiania. Polecamy: Dieta na przytycie - jak pokonać wychudzenie? Jak reagować i pomóc? Przede wszystkim poszukaj tylu informacji na temat danego zaburzenia odżywiania, jak tylko to jest możliwe. To pomoże Ci lepiej zrozumieć daną osobę i nakreśli w jaki sposób możesz jej pomóc, jak się zachowywać i co mówić. Spróbuj delikatnie porozmawiać z tą osobą na osobności. Wyjaśnij, że martwisz się o nią. Bądź taktowna/y, wspieraj ją i słuchaj co ma do powiedzenia, co nią kieruje. Podziel się z nią zdobytymi informacjami na temat zaburzeń odżywiania, jednak staraj się nie naciskać. Nie oceniaj w jaki sposób dana osoba je, jak dużo zjadła i co wybiera do jedzenia. Mówienie danej osobie co ma robić i jak postępować nic nie wskóra. Nie jest tak łatwo przestawić się na prawidłowe jedzenie w tej przypadłości. Staraj się nie rozmawiać z daną osobą o dietach, wadze, jedzeniu. Skup się natomiast na umiejętnościach innych osób np. zdolnościach plastycznych czy wspaniałym charakterze, aby odciągnąć jej uwagę od kwestii wyglądu. Zaoferuj, że możesz towarzyszyć bliskiej osobie podczas spotkań grup wsparcia lub że możesz się z nią tam udać. Służ jej wsparciem. Jeśli jednak dana osoba będzie niechętna do jakiejkolwiek pomocy i nie będzie chciała rozmawiać, czas by zwrócić się z tym do kogoś starszego. Porozmawiaj ze swoimi rodzicami, wychowawcą, pedagogiem szkolnym, pielęgniarką szkolną lub nawet rodzicami chorej osoby. Nie będzie to łatwe, gdyż możesz odczuwać jakbyś zdradzał/a przyjaciela, jednak o dobrym przyjacielu świadczy również to, że robi wszystko, co w swojej mocy, by pomóc drugiej osobie. Zapewnij osobę chorą, że jesteś przy niej i będziesz ją wspierać mimo wszystko. Rozmawiaj z nią. Nawet zwykłe, codzienne, proste pytania mogą być punktem wyjściowym do dalszej rozmowy. Próbować pomoc osobie, która jest niechętna do rozmowy, będzie trudnym zadaniem. Jednak nie poddawajmy się. W końcu chodzi o życie drugiego człowieka. Widocznie nie jest jeszcze gotowa, aby przyjąć naszą pomoc. Nie uświadomiła sobie wagi swojego problemu. Musimy zatem być cierpliwi i starać się służyć naszym wsparciem, a jeśli naprawdę nie chce z nami rozmawiać – zwrócić się o pomoc do kogoś starszego. Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem!

jak pomóc osobie z zaburzeniami odżywiania